Milieuvriendelijke voertuigen

Elk voertuig heeft een impact op ons milieu. In de eerste plaats door de emissies bij het rijden, maar ook door de productie van de brandstof en van het voertuig zelf. De laatste jaren is er veel aandacht voor alternatieve brandstoffen/energie, die milieuvriendelijker zijn dan de traditionele. We spreken ook wel over ‘clean power for transport’, zoals de Europese richtlijn hierover genoemd werd. Het gaat dan over voertuigen die rijden op elektriciteit, aardgas of waterstof. Ze zorgen op korte termijn voor een betere luchtkwaliteit, minder CO2-uitstoot en minder geluidsoverlast.

Vanaf 2016 wil de Vlaamse overheid mee zorgen voor de definitieve doorbraak van deze milieuvriendelijke voertuigen. Om dat doel te bereiken, legde ze een concreet actieplan vast, waar de zero-emissiepremie deel van uitmaakt. Deze website heeft het uitsluitend over deze ‘nieuwe’ voertuigen. Dit neemt niet weg dat ook bij andere technologieën meer milieuvriendelijke varianten bestaan; zoals de meest geavanceerde hybride voertuigen.

Lees meer over het actieplan van de Vlaamse overheid (6.43 MB)

Lees meer over de effecten van wagens op het milieu

 

Er zijn dus een heel aantal verschillende types milieuvriendelijke voertuigen, elk met hun eigen voor- en nadelen. Hieronder volgt een overzicht.

Batterij-elektrische wagen

Deze wagen wordt voor 100% aangedreven door een elektrische motor en heeft geen uitstoot. Je laadt de herlaadbare batterij op via het stroomnetwerk. De wagen wekt ook zelf elektriciteit op wanneer je vertraagt of afremt. 

Bekijk alle elektrische wagens

Wagen op brandstofcellen

Deze wagen gebruikt brandstofcellen als energiebron en heeft geen uitstoot. Zo’n cel zet de chemische energie van een brandstof (bv. waterstof) rechtstreeks om in elektrische energie. Voor deze wagen moet je dus waterstof tanken.

Bekijk alle wagens op brandstofcellen

Plug-in hybride wagen

Deze wagen heeft een verbrandingsmotor én een elektrische motor. Zuiver elektrisch rij je hiermee 20 tot 50 km. Perfect dus om in de stad en op verbindingswegen 100% elektrisch te rijden. Als de elektriciteit op is, of wanneer er meer kracht nodig is dan de elektriciteit kan leveren, drijft de verbrandingsmotor ook de wielen aan.

Ook een elektrische wagen met range extender heeft een verbrandingsmotor én een elektrische motor. De afstanden die je zuiver op basis van de batterij kan afleggen zijn groter dan die van een plug-in hybride en gaan van 80 tot 150 kilometer. De wielen worden steeds door de elektrische motor aangedreven en daarnaast wordt de verbrandingsmotor ingezet om de batterij bij te laden.

Bekijk alle plug-in hybride wagens

Een CNG-wagen

Deze wagen rijdt op aardgas (compressed natural gas); hetzelfde gas waarmee we onze huizen verwarmen. Meestal hebben CNG-wagens een 'dual fuel tank'. Hierdoor kunnen ze overschakelen op een andere brandstof als de CNG-tank leeg is.

Bekijk alle wagens op aardgas

 

Milieu-impact

Keuzehulp ‘De ecoscore’

Om het allemaal wat overzichtelijk en vergelijkbaar te houden, hanteert de Vlaamse overheid voor wagens het begrip ‘ecoscore’, dat een gewogen maat is voor de milieu-impact. De berekening houdt rekening met de uitstoot van de wagen, maar ook met de milieu-impact van de productie en distributie van de brandstof/energie; de zogenaamde ‘well to wheel’.

De meest milieuvriendelijke wagen heeft de hoogste ecoscore. Voor een traditionele middelgrote wagen schommelt die gemiddeld tussen 60 (eerder diesel) en 70 (eerder benzine). De ecoscore van hybride wagens bevindt zich rond 75; die van CNG- en plug-in elektrische wagens rond 80 en die van zuiver elektrische wagens rond 85. Bij de traditionele wagens zijn er erg veel modellen en de spreiding is dan ook zeer groot. Zo zijn er ook benzine of hybride wagens die milieuvriendelijk zijn en bv. een ecoscore hebben van 75 of meer. Bij de nieuwe technologieën zitten de milieuprestaties dichter bij elkaar en is 75 al eerder een minimum (cf. www.ecoscore.be).

Tabel: maximale ecoscores van de diverse technologieën

Elektrische wagen

88

CNG-wagen

83

Plug-in hybride wagen

82

Hybride wagen

80

Benzinewagen

78

Dieselwagen

69

 

Over CO2, ozon en fijn stof

Zoals reeds gezegd zijn er verschillende facetten aan de impact van milieuvriendelijke voertuigen. Hebben we het enkel over de uitlaat van het voertuig of bekijken we het breder zodat ook de productie van voertuig en brandstof worden meegenomen? Als we uitsluitend naar de uitlaat kijken, dan is het duidelijk dat de ‘zero-emissievoertuigen’ de meest milieuvriendelijke zijn. Die hebben vanuit milieuoogpunt op zich al voordelen omdat het verdwijnen van uitlaatemissies een grote vooruitgang betekent in dichtbevolkte gebieden. De overblijvende emissies doen zich voor ter hoogte van de elektriciteitscentrales (waar de stroom wordt geproduceerd), wat ze beter beheersbaar maakt. Bovendien zijn deze voertuigen ook veel stiller.

Over de globale milieu-impact van wagens bestaan diverse uitgebreide studies. Daarin zijn niet alleen de uitlaatemissies en de productie/distributie van de brandstof meegenomen, maar ook de productie van de wagens. In de figuren (bron: VUB, onderzoeksgroep MOBI) worden vergelijkingen gemaakt voor klimaatverandering, voor ozonvorming en voor de vorming van fijn stof.

Hieruit blijkt o.m. dat rijden op CNG milieuvriendelijker is dan rijden op traditionele brandstoffen, maar ook dat elektrische wagens nog beter scoren. Zeker voor CO2 zijn de verschillen zeer groot. Een batterij elektrische wagen zit aan 47 g CO2/km; een CNG wagen aan 195 g, de nieuwste diesel (EURO 5) aan 198 g en de nieuwste benzine (EURO 5) aan 272 g. Vooral bij de nieuwe technologieën is de oorsprong van de brandstof of de elektriciteit van groot belang in de beoordeling. Zo zakt de CO2-uitstoot van een CNG wagen al naar 108 g als hij op biogas rijdt. De cijfers voor de elektrische wagen zijn ook sterk afhankelijk van de wijze waarop de elektriciteit gemaakt is; in dit geval is gerekend met de Belgische elektriciteitsmix. Voor de milieu-impact van een elektrische wagen is dit bijzonder belangrijk. De wagen gevoed door elektriciteit op basis van windenergie is duidelijk de ‘schoonste’ wagen; vandaar dat in strategieën rond elektrisch rijden vaak de link wordt gelegd met hernieuwbare energie.

Klimaatverandering Ozonvorming
klimaatverandering-geentitel ozonvorming-geentitel
Fijn stof Invloed elektriciteitsmix
fijn-stof-geentitel elektriciteitsmix-geentitel