Aanvullende informatie (II)

Wat is het verschil tussen AC en DC?

Elektriciteit bestaat in twee vormen:

  • Gelijkspanning geeft gelijkstroom (DC, van het Engels Direct Current)
  • Wisselspanning geeft wisselstroom (AC, van het Engels Alternating Current).

Wisselstroom_gelijkstroom

Batterijen en zonnepanelen bijvoorbeeld werken op gelijkspanning. Het elektriciteitsnet levert wisselspanning.

Om je EV te kunnen laden via het elektriciteitsnet (Mode 3 en Mode 2), heeft elk EV een gelijkrichter aan boord, die de wisselstroom omzet in gelijkstroom.

Bij snellaadstations (Mode 4) zit de gelijkrichter in het laadstation. Men spreekt dan van DC-laden. Om te kunnen laden aan een snellaadstation, moet je EV daarop voorzien zijn.

 

Wat is het verschil tussen monofasige en driefasige spanning of stroom?

Wisselspanning en -stroom bestaan in de praktijk in twee vormen, monofasig (ook éénfasig of enkelfasig genoemd) en driefasig.

Een huishoudelijk stopcontact bijvoorbeeld geeft altijd monofasige wisselstroom.

Veel huizen hebben een monofasige aansluiting op het elektriciteitsnet. Daar kunnen geen driefasige toestellen gebruikt worden. Alle EV kunnen monofasig geladen worden. EV die alleen monofasig kunnen laden, kunnen ook laden aan een driefasig laadpunt, maar het vermogen is dan 3x kleiner.

Sommige huizen hebben een driefasige aansluiting op het elektriciteitsnet. Daar kunnen zowel monofasige als driefasige toestellen gebruikt worden. Sommige EV kunnen ook driefasig geladen worden. In zo’n geval kan je een driefasig laadpunt (laten) installeren. Je moet wel rekening houden met het soort elektriciteitsnet dat in jouw straat ligt.

Wil je overstappen van een monofasige naar een driefasige aansluiting, dan kan je dat aanvragen bij je distributienetbeheerder (in Vlaanderen Eandis of Infrax).

Woningen met een zonnepaneel-installatie van meer dan 5 kW willen, hebben altijd een driefasige aansluiting nodig.

Weet je niet welke aansluiting je hebt? Er loopt een elektrische kabel van je meterkast naar je verdeelbord. Als er van die kabel in je verdeelbord maar 2 draden aangesloten zijn, dan heb je een monofasige aansluiting. Zijn er 3 of 4 draden aangesloten, dan heb je een driefasige aansluiting. Als je twijfelt, kan je het aan je distributienetbeheerder of aan je elektro-installateur vragen.

 

Wat is het verband tussen stroom (A) en vermogen (kW)?

Stroom wordt uitgedrukt in Ampère (A). Vermogen wordt uitgedrukt in Watt (W) of kilo-Watt (kW, 1 kW = 1000 W).

Het verband tussen stroom en vermogen hangt af van het soort stroom (DC of AC, mono- of driefasig) en de spanning (en dan is er bij AC nog de cosinus phi, maar voor de eenvoud houden we daar geen rekening mee). Dit zijn de formules:

Soort stroom

Formule

DC en monofasige AC

vermogen = spanning x stroom

driefasige AC

vermogen = 1,73 x spanning x stroom

Tabel 2: Formules voor het vermogen in functie van spanning en stroom

Opmerkingen:

  • Als je in de formule de waarde van de spanning in Volt (V) invult en de waarde van de stroom in Ampère (A), dan bekom je de waarde van het vermogen in Watt (W)
  • Als je het vermogen in kilowatt (kW) wil, dan moet je delen door 1000. In tabel 3 hieronder geven we enkele rekenvoorbeelden, met het vermogen in kW

Soort stroom

Berekening van het vermogen in kW

DC en monofasige AC

formule                               spanning x stroom / 1000 = vermogen

voorbeeld                          230 V         x 10 A      / 1000 = 2,3 kW

driefasige AC

formule               1,73 x  spanning x stroom / 1000 = vermogen

voorbeeld          1,73 x  400 V         x 16 A      / 1000 = 11 kW
Tabel 3: Verband tussen vermogen, spanning en stroom
(vermogen in kW, spanning in V, stroom in A)
  • De factor 1,73 in de formule voor driefasige AC is de vierkantswortel van 3

Om driefasig te kunnen laden, heb je 400 V nodig. Heb je een driefasige aansluiting van 230 V, dan heb je een transformator nodig om driefasig te laden (sommige EV kunnen wel laden aan een driefasig laadpunt gevoed met 230 V, maar daarbij gebruiken ze maar 2 van de 3 fasen en het vermogen ligt dan lager).

 

Welk vermogen krijg ik als ik monofasig laadt aan een driefasig laadpunt?

 

Vraag-je-premie-aan-zonder-tekst

Je hebt een EV dat niet driefasig kan laden. Je kan dan toch laden aan een driefasig laadpunt, maar het laden verloopt monofasig. Dat geldt trouwens ook als je een monofasige laadkabel gebruikt voor een EV dat wel driefasig kan laden.

Hoe moet je dan het vermogen van het laadpunt interpreteren?

Het vermogen van een laadpunt wordt beperkt door de maximale stroom die het laadpunt kan leveren. Die maximale stroom is dezelfde, of je nu driefasig of monofasig laadt. Daardoor is het maximaal vermogen bij monofasig laden 3x kleiner dan bij driefasig laden.

Voorbeeld: een driefasig laadpunt van 11 kW (16 A) geeft bij monofasig laden maximaal 3,7 kW

Vanwaar die factor 3? Die is het resultaat van 2 verschillen:

  • De spanning is lager bij monofasig laden (230 V) dan bij driefasig laden (400 V).  
  • Voor de berekening van het vermogen moet je een andere formule gebruiken: zie hierboven
     

Wat is het verband tussen vermogen (kW) en energie (kWh)?

Vermogen wordt uitgedrukt in Watt (W) of kilowatt (kW): 1 kW = 1000 W

Energie is vermogen gedurende een bepaalde tijd en wordt uitgedrukt in wattuur (Wh) of kilowattuur (kWh).

Voorbeeld: een batterij met een hoeveelheid energie van 20 kWh

  • Als je gedurende 1 uur een vermogen van 20 kW opneemt, heb je 20 kWh verbruikt
  • Als je gedurende 2 uur een vermogen van 10 kW opneemt, heb je ook 20 kWh verbruikt
  • Om de batterij terug op te laden met een rendement van 90% moet je 22,2 kWh leveren
  • Als je ze oplaadt met 11 kW, zou dat theoretisch ongeveer 2 uur duren
  • In de praktijk duurt het langer om de batterij helemaal vol te laden, want als de batterij bijna helemaal vol is, vertraagt het laden